Bildiğiniz gibi internet artık bir çoğumuzun hayatımızda ki en onemli parçası haline geldi. Gerek Kurumsal bazda gerek bireysel bazda olarak her türlü ihtiyacimizin merkezlerinden oldu. Tabi bu kadar yaygınlaşmasının en onemli nedenlerinden biri işletim sistemi platformlarının da Internet ile paralel gelişme göstermesi. Tabi aynı şekilde internet için gelistirilen yazılımlarda buna paralel olarak çoğaldı.
Hepimizin yakından bildiği gibi internet ortamını bizlere ulaştıran yazılımın en onemli bileşenleri hatta bu pazarda belki de dilimin en büyük parçası internet tarayıcılara ait. Nedir peki bu internet tarayıcı?
Internet tarayıcılara http/ftp vb.gibi protokolleri destekleyen ve bu protokolleri içeren kodları kendi içinde ki engine ile çözümleyen ana yazılım olarak adlandırabiliriz. Kısaca internet`i evimize getiren ana faktördur. Bundan yıllar önce internet tarayıcılar bakimindan cok cesitlilik bulunmamaktaydı. Özellikle Iki firmanın ürünleri biz insanların tercihi olmuştu. Bunlardan pazarın yuzde 90 oranına sahip olan ve Microsoft firmasinin geliştirmiş olduğu Internet Explorer diğeri ise Netscape idi. Internet Explorer`in bu kadar yaygın olarak kullanılmasının sebebi pazarladığı ürünü kendi işletim sistemine entegre etmesiydi. Böylece çok hızlı bir gelişim gösterdi ve pazarin buyuk kısmına sahip oldu. Dolayısı ile internet pazarına bu kadar yuksek oranda kullanıcı kazandıran Internet Explorer`in gücünün bilincinde olan tasarımcılar bireysel ve kurumsal internet sitelerini bu internet tarayıcı için geliştirerek internet dunyasına kattilar. Fakat zaman geçtikce çesitli yazılım firmaları Internet Explorer`in Pazar payının yüksekliğini bile bile büyük bir riske girip kendi internet tarayıcılarını geliştirdiler. Kimisi bu zaman içinde kendini geliştirirken kimisi de zaman içinde kaybolup gitti.
Kolay degil tabi. Internet Explorer`in egemen oldugu topraklarda tek başına cok az destekle ayakta durmak zor. Fakat aralarında sıyrılıp yavaş yavaş gelisen ve bende burdayim diyen firmalarda olmadı değil.
Bu tür firmaların çeşit sayısı arttıkça internet dünyası için bazı tasarım zorunlukları gündeme gelmeye başladı. Bunların nedeni farklı internet tarayıcıların internet platformunu oluşturan web sayfalarında yaşadıkları problemlerdi. Peki bu problemlerin nedeni neydi?
Geçmişten beri gelen Microsoft`un internetteki egemenliğinin bir sonucu diyebiliriz bu sorunun cevabina.
Tasarımcılar Pazar payı yüzde 90`ları geçen Internet Explorer uyumlu kodlama ile bir nevi Microsoft`un isteğini yerine getirmeye yardımcı oluyordu. Olanda diger internet tarayıcı ureticilerine. Işte bu yuzden 1994 Ekim ayında World Wide Web Consortium adı altında bir organizasyon kuruldu. Bu organizasyonun amacı, butun dunya ulkelerindeki web tasarımcılarının geliştireceği webbase tabanlı kodlar için bir standart getirmesi ve bu standarlar sayesinde Internet Explorer da dahil olmak üzere diğer internet tarayıcılara bu ortamda herhangi bir sorun olmadan kullanıcılarına doğru bilgiyi doğru formatlarda vermesiydi. Bu standartlar yıllar geçtikce internetin gelişme hızına göre paralellik gösterdi ve bugünkü durumuna geldi.
Peki bu standartlar ne ? ve neden onemli?
Bu standartlara ornek olarak;
(X)HTML, CSS, XML, PNG vb gibi yüzlerce kodlamanın geliştirildiği ve belirli bir standartların oluşturduğu geniş bir yelpaze diyebiliriz. Bu standartlar hakkında daha çok bilgi için;
http://w3.org/Consortium/
adresini ziyaret edebilirsiniz.
Bu standarlar neden onemli sorusuna gelirsek işte burası dikkat edilmesi gereken nokta.
Dunya internet bilgi teknolojileri gelişirken bununla birlikte internet tarayıcı yazılım teknolojileride gelişiyor ve ızla bir çok farkli firmanın ürünleri piyasaya sürüluyor. Dolayısıyla bu internet tarayıcıların sayısının hızla artması yüzünden web tasarım uzmanlarının calişma platformlarınıda belirli bir satandartlar bünyesinde kontrol edilmesi gerekiyor. Eğer standart dışı bir kodlama ile tasarım yapılırsa bu sadece belirli internet tarayıcılar tarafından doğru şekilde gösterilirken diğer internet tarayıcılarda sorun olabiliyor.
Bir basit örnek üzerinde göstermek istersek;
Kullanılan Internet tarayıcı (Mozilla Firefox 1.0)
Yukarıda ki örnekde görüldüğü gibi tablolar doğru şekilde dizilmemiş ve birbiri içine geçmiş. Yani bir çesit kayma söz konusu.
Aynı durumu başka bir örnekle karşılastıralım.
Kullanılan Internet tarayıcı (Internet Explorer Sp2 6.0)
Ikinci ornekde görüldüğü üzere doğru görünüm formatını Internet Explorer internet tarayıcısı ile almaktayız. Bunun sebebi sayfayı tasarlayan webmaster`in daha önce belirttiğimiz bazı standartlara uymamasından kaynaklanmaktadır. Böylece farklı internet tarayıcı kullandığımızda sayfanın görünümünde de bazı sorunlar yaşanmakta.
Peki tasarımcılar sayfalarındaki bu standart dışı uygulamaları nasıl tespit edip hatasını düzeltebilir?
Bu sorunun cevabi gayet basit.
http://jigsaw.w3.org/css-validator/ http://validator.w3.org/
Adreslerini kullanarak tasarladıkları sayfaların Consortium kurallarına uygun olup olmadıklarını test edebilir ve sayfalarında ki bu hataları çok kolay bir şekilde giderebilirler.
Peki bu tür Consortium kurallarına uyulmasi gerçekten önemlimi?
Evet önemli. Cunku bilişim sektörü genişledikce insanların ihtiyaclarıda artmakta. Örneğin online banka hizmetleri ve online olarak yapılan ticaret antlaşmaları yaygınlaşmaktadır. Kullanılan internet tarayıcı teknolojileride oldukca çesitlilik göstermekte. Tasarlanan ticari bir sayfanın her internet tarayıcıya uygun şekilde olması müşteri memnuniyeti açısından ve ticari anlam bakımından oldukca onemli. Farklı internet tarayıcılarla farklı temalar ile gosterim sunan ve standart dışı kodlama ile tasarlanan bir sayfa kullanım kolaylığından uzak olur ve ticari anlamda da geleceğe yönelik bir işlev taşımaz. Bu nedenle özellikle ülkemizde çok rastlanan bu kodlama hatalarının düzeltilmesi hem tekelci zihniyetin azalmasi hemde tasarımların dünyaya sunumu açısından gereklidir.
Not: Bu yaziyi Firefox ile bazi sayfalarda ki gorunum bozuklugunun nedenini belirtmek amaci ile yazdim.
Yani XXX sayfada sorunlar yasiyorum sorunuzun nedeni yukarda acikladigim durumdur.