[artemisia]

Linux, kullanıcılarıyla buluştuğu 1991 yılından beri kendine saygın bir yer edinmiş ve haklı bir kullanım yaygınlığı bulmuştur. Linux, diğer UNIX türevlerine benzer şekilde çok kullanıcılı, çok görevli bir işletim sistemidir. Diğer UNIX'lerin aksine Internet üzerinden ücretsiz dağıtılması, hızla gelişmesini sağlamış, dünya üzerinde milyonlarca (1999 yılı tahminlerine göre 15 milyon) destekçisi olmasına neden olmuştur.
Linux, geniş bir donanım desteği ile geliyor ve 16 işlemciye kadar verdiği destekle yüksek oranda ölçeklendirilebilirlik sunuyor. 386 ve üzeri tüm işlemcilerde çalıştığı gibi 1992'den beri sürat rekorunu elinde bulunduran Alpha iilemcilerde de rahatlıkla kurulabiliyor.

Linux ücretsiz olarak dağıtılıyor. Bunun anlamı, Internet'ten kaynak kodu da dahil olmak üzere çekirdek kodunu indirebilir ve derleyebilirsiniz. Sadece çekirdeğini değil, GNU lisansı altında verilen onbinlerce yazılım da ücretsiz temin edilebiliyor. Kaynak kodunun, işletim sistemiyle birlikte verilmesinin büyük önemi var. Serbest yazılım felsefesi içindeki özgürlük, size elinizdeki yazılımı yazar isim hakkını gözeterek değiştirme ve yeniden dağıtma hakkı verir.

Linux'un gelişmiş grafik arayüzü, görsel uygulamaların çalıştırılması için hızlı bir ortam oluşturuyor. Kolay uygulama geliştirme araçları, ağ üzerinden veri iletişimini, kullanıcıyla etkileşimi, veri tabanı yaratılmasını ve yönetimini, web uygulamalarını çok kolay bir hale getiriyorlar. Linux'u alırken yanında gelen uygulama yazılımlar? artık tam teşekküllü denilecek kadar geniı ve gelişmiş yaı?dadır.

Linux, aynı disk üzerindeki işletim sistemleriyle uyum içinde çalışabilir. Bilgisayarın açılışı esnasında dilediğiniz sistemden başlayabilirsiniz. Linux'un DOS, FAT16, FAT32 dosya sistemi uyumluluğu yanında DOS programlarını çaış?tırmak için DOSEMU, Windows programlarını çalıştırmak için VMware, Wabi ve Wine programları vardır.

Aşağıda Linux'un temel parçalarını ve bunların özelliklerini göreceğiz.

Çekirdek : Linux'un çekirdeği bir bakıma sistemin beyni sayılabilir. Çekirdeğin adı "Linux"tur, ancak pek çok kişi tarafından tüm dağıtıma verilen ismin "Linux" olduğu zannedilir. Dünya üzerindeki dağıtımlar 1999 itibariyle 40'ın üzerindedir. Ancak hepsi aynı çekirdeği kullanır, değişen tek şey dosya ve dizin yapısı, dağıtıma giren belgeler, paketler, dağıtımın fiyatı ve dağıtımın hedeflediği kullanıcılardır.

Birden çok kullanıcı desteklemesi : Linux, dizayn aşamasından bu yana hep birden çok kullanıcıyı desteklemek amacıyla yazılmış ve buna göre programlanmıştır.

Birden çok görevin aynı anda yapılması : Linux, birden çok görevin aynı anda yapılmasına olanak veren bir sistemdir.

Kararlılık : Linux, 1.0 sürümünün Internet sitelerine konulduğu 14 Mart 1994 yılından beri beta denemelerini geçmiş ve kararlı bir yapıya bürünmüştür.

Çok işlemcili SMP desteği : Linux'ta Intel ve SPARC platformlarında mevcuttur. Sürüm numarası 2.0 ile başlayan çekirdekler açılırken sistemde kaç tane işlemci olduğunu bulur ve buna göre kendisini ayarlar.

Linux ve ağ teknolojileri : Linux, doğrudan doğruya Internet'e hazır olarak bağlanabilmesi için TCP/IP desteği ile gelir. Bu sayede TCP/IP konulan diğer bilgisayarlarla ve işletim sistemleriyle rahatça anlaşabilir. TCP/IP'nin yanında NetBEUI, Samba (Windows makinalarının birbirleriyle konuşmak için kullandıkları protokol), Appletalk (Macintosh) gibi protokoller de desteklenir.

Güvenlik mekanizması : Linux, 386 ve üstü işlemcilerde korumalı kipte (protected mode) çalışır. Böylece bu kipin özelliklerinden sonuna kadar faydalanır.

Grafik arabirimi : X Window (kısaca X) adı verilen ve MIT'te geliştirilen grafik arayüzü, Linux'ta sadece metin ekranda çalışmak istemeyen kullanıcılar için ilginç sayılabilecek bir yazılımdır. X altında farklı ruhlara hitap eden, değişik görüntüler sunan pek çok pencere denetleyici vardır.

Donanım gereksinimleri
Linux'un daha önce de belirttiğimiz gibi donanımdan sonuna kadar faydalanması neticesinde son derece düşük donanım maliyeti vardır. Desteklediği kartlar piyasada her an bulunabilir cinstendir.
En düşük donanım ihtiyacı
386 SX/16 işlemci ve 4Mb RAM
En az 150 Mb boş disk bölümü ve bir takas bölümü
Kullanılabilir donanım ihtiyacı
Bir Pentium işlemci
32Mb RAM
1.5 GB boş sabit disk alanı ve bir takas alanı
iyi bir grafik ekran görüntüsü alabilmek için en az 1 ya da 2Mb bellekli ekran kart?

Fare (PS/2, Microsoft, Mouseman)

Desteklenen donanımlar
CPU (MıB - Merkezi işlem Birimi)
386 ve üzeri Intel uyumlu tüm işlemciler (386, 486, Pentium, PentiumII, Pentium Pro, Celeron ve türevleri) ile değişik üreticilerin dağıttığı Intel uyumlu işlemcilerde (AMD, Cyrix) Linux sorunsuz olarak çalışabilir. Amiga'larda kullanılan Motorola işlemcilerde de (68020, 68030, 68040 ve 68060) Linux çalışabiliyor. Bunların yanında daha gelişmiş sayılan DEC Alpha, SPARC, StrongARM, MIPS, HP PA-RISC ve PowerPC (Macintosh'larda kullanılan) işlemcilerde de Linux kurulmuştur.
Mimari
ISA, EISA, VESA ve MCA (IBM PS/2'lerde kullanılan Micro Channel Architecture) mimarilerindeki anakartlar desteklenir. Yerel veri yollarından VLB ve PCI da Linux ile sorun çıkartmadan çalışacaklardır.
Bellek
4 GB'a kadar RAM desteklenmektedir.
Sabit disk
EIDE ve IDE diskler ile MFM ve RLL'e sahip 8 ve 16 bitlik sabit disk denetleyicileri Linux tarafından desteklenir. Benzer şekilde SCSI denetleyicisi desteklenen (Advansys, Adaptec AHA 1542, 1522, 1740, 27xx ve 29xx gibi) tüm SCSI sabit disk ve CD-ROM'larla Linux altında çalışabilirsiniz. CD-ROM aygıtlarından Matsu****a/Panasonic, Mitsumu, Sony, Soundblaster, Toshiba ve ATAPI gibi türler de desteklenenler arasındadır.
Ekran
Metin ekranlarda SVGA, VGA, EGA, CGA veya Hercules kartlar ile X Window grafik ekranı altında S3, ATI Mach8/32/64, Trident, ET3000/4000, Paradise, Cirrus Logic gibi kartlar desteklenir.
Ağ kartlar?
Onlarca tip ethernet kartı desteklenir ve halen bu liste gittikçe artmaktadır. 3COM, WaveLAN, Western Digital, D-Link, Intel, DEC, HP, AMD, Zenith firmalar?nın ürettiği kartların çok büyük bir çoğunluğu tanınabilir. Genellikle en sık kullanılan ethernet kartlar? NE2000 ve 3COM uyumlulardır.
16450 ve 16550 UART tabanlı seri kartlar ve tüm asenkron modemler Linux altında çalışır. Internal (makinanın içine takılan) veya external (makinanın dışında duran) modemler ile Linux yardımıyla Internet'e bağlanabilirsiniz. Winmodem'leri Linux ile birlikte kullanamazsınız. ISA modemler Linux ile sorunsuzca çalışır.

Ses kartlar?
Linux, SoundBlaster, ProAudio Spectrum, Gravis Ultrasound, AWE 32/64, Sound Blaster Live gibi en son çıkmış ses kartlarını destekler.
Yazıcılar
Linux'un yazıcı desteği nispeten kısıtlıdır. Windows uyumlu olduğu söylenen birtakım yazıcılar Linux altında çalışmazlar. Aslında temel bir kural olarak şunu belirtebiliriz ki paralel veya seri porta takılan her yazıcı ve çizici, sürücüsü olduğu sürece Linux tarafından desteklenir. Hatta bir yerel ağ üzerinden bu yazıcılar birden çok makinaya paylaştırılabilir.
Fare
Linux, Microsoft, Mousesystems ve Logitech serial mouse, ATI XL, Logitech ve Microsoft busmouse ile PS/2 mouse desteklenir.

[artemisia]

Mandrake Linux kurulumu
Bu bölümde Mandrake Linux dağıtımının kurulumu anlatılacak ve kurulum örnek şekillerle desteklenecektir. Kurulumun bazı aşamalarında ekran görüntüleri yer almamaktadır, bu durum kurulum disketleri ile çalışırken ekran görüntülerinin kaydedilememesindendir. Ancak bilgisayar başında geçireceğiniz her kurulum aşamasında kitaptaki bilgiler gayet açıklayıcı ve yol gösterici olacaktır.
Ön hazırlıklar
Kuruluma başlamadan önce birtakım ön hazırlıklardan geçmeniz gerekiyor. Bunlardan kısaca söz edelim.
Genel bilgisayar bilgisi
Daha önce, önsözde de belirttiğimiz gibi bilgisayarlar hakkında detaylı olmasa da bazı ön bilgilere sahip olmalısınız. Özellikle bilgisayarın sabit diskinin büyüklüğü (Mb cinsinden), türü (IDE, SCSI), hafıza (Mb cinsinden), CDROM (varsa, IDE veya SCSI olmayan CD sürücülerin modeli) ve farenin tipi bilinmelidir. Bunları bilgisayarı satın aldığınız yerden öğrenebilirsiniz.
Video kartının özelliklerinden ve monitörünüzün tipinden haberdar olmalısınız. Özellikle monitörün hangi ekran çözünürlüğünü destekleyebildiğini öğrenin.
Ağ bilgisi
Eğer bir ağa bağlı iseniz ağ özelliklerini ve ağa bağlanabilmek için gerekli bilgileri sistem yöneticinizden öğrenin. Mandrake kurulumu için bir ağa bağlı olmak zorunda değilsiniz. Aşağıda yazılanlar, bilgisayarınızı Internet'e ethernet kartı yardımıyla başlamak için gerekli bilgileri içerir. Eğer telefon hattı üzerinden Internet bağlantısı planlıyorsanız aşağıdakilerin hepsi işinize yaramayabilir.
Makinanızın IP adresi : 144.122.72.14 benzeri 4 adet birbirinden nokta karakteriyle ayrılmış rakamlardan oluşmalıdır.
Ağ maskesi : Yine IP adresine benzer şekildedir, genellikle 255.255.255.0 gibi bir rakamdır.
Arayüz (gateway) adresi : Bilgisayarınızın dış dünyaya açılan kapısı
Alan adı sunucusu (DNS) IP adresi : Makine adından IP adresini bulmak için kullanılır.

Alan adı (domain name), örnek olarak acemi.com

Makine adı (host name), örnek olarak mail.acemi.com

Disk alanı
Sabit diskin hangi alanını Linux için ayıracağınıza şimdiden karar verin. En azından iki disk alanını Linux için kullanmanız gerekecektir. Bu disk alanlarından bir tanesi takas alan? (swap space) için ayrılacaktır.
Yeni bir diskiniz varsa ya da eski sisteminizden zaten kurtulmayı planlıyorsanız sorun yok, ancak boş ve Linux için ayrılmayı bekleyen bir disk alanınız yok ise bazı DOS yazılımları yardımıyla yeni disk bölümleri yaratmalısınız. Bunun için fips ve defrag ikilisi gayet ideal ve uzun yıllar boyu denenmiş programlardır. Yapılması gerekenler kabaca,

Önce bölmek istediğiniz yer için diskinizde yeteri kadar alan bulunup bulunmadığını kontrol edin.
Windows'un disk defrag yazılımı ile disk üzerindeki verilerin tamamını tek bir bölgede toplayın. Böylece kalan yeri bölebilirsiniz.
fips ile kalan bölgeyi ikiye bölün.
Gerekiyorsa bu işlemi tekrarlayın.

CD-ROM'dan kurulum
Elinizdeki CD, Manrake'nin ticari olmayan sürümünü içermektedir. Ticari olan sürümünde kitapla verilen CD'ye ek olarak ücretli satılan yazılım paketleri vardır. Mandrake Linux'un en kolay kurulum yöntemi CD'dendir. Ancak CD'nin bulunamadığı zamanlarda da Mandrake'yi bir FTP adresinden, sabit diskten veya NFS sunucudan kurabilirsiniz. Bu kitapçıkta sadece CD'den kurulum yöntemi anlatılacaktır.
Disk bilgileri
Kurulum yöntemini (bizim metodumuz CD'den olacaktır) ve ne kadar yeri Linux için açmanız gerektiğini şimdiden biliyor olmalısınız. Disk sıkıntınız varsa ve deneme amaçlı kuracaksanız 300Mb, diğer durumlarda en az 600Mb yer ayırmanız tavsiye edilir.
Kurulacak Sistemin Açılması
Sahip olduğunuz Manrake CD'si bootable yani doğrudan CD'den açılabilir durumdadır.CD'yi yerleştirdikten sonra BIOS'tan CD'den açılacak şekilde ayarlarsanız makine CD'den açılacak ve kurulum başlayacaktır.
Eğer bilgisayarınız CD'den açılmıyorsa disketlerden açmak için açılış disketlerini oluşturmalısınız. Bu disketler CD altında images dizini altında bulunurlar. dosutils dizinindeki rawrite.exe programını çalıştırarak imagescdrom.img dosyasını bir diskete yazdırmanız gerekiyor. Buradaki cdrom.img dosyası kurulum CD'den yapılacağı için seçilmiştir. Temiz bir disketi A: sürücüsüne yerleştirin ve CD'nizi bilgisayara takın. Aşağıdaki işlemleri sırasıyla yapın.

D:dosutils> RAWRITE
Enter disk image source file name: ..IMAGESCDROM.IMG
Enter target diskette drive: A:
Please insert a formatted diskette into drive A: and press -ENTER- :

Yukarıda sırasıyla hangi disket görüntüsünü (cdrom.img) ve bunu nereye (A: sürücüsü) yazdıracağımızı belirttik. Başka bir CD'ye ihtiyacımız olmadığı için artık kuruluma başlayabiliriz.
Diskete yazdırma işlemi bittiği zaman disketi yuvasından çıkartın ve bilgisayarı, disketten açılacak şekilde BIOS'tan ayarlayın. Anakartınız ve BIOS destekliyorsa herhangi bir ek diskete gerek kalmadan kurulum yapabilirsiniz. Sadece Manrake CD'sini yerine takmanız ve BIOS'tan açılış önceliğini CD'ye vermeniz gerekecektir.
Bilgisayarınız açılır açılmaz bir açılış ekranı ile karşılaşacaksınız.

Bu açılış ekranından itibaren yapabilecekleriniz,

Kurulum için değişik yöntemler belirlemek
Fonksiyon tuşlarını kullanarak değişik kurulum metodları hakkında bilgi almak
Ayrıca kurulu olan Linux sisteminiz varsa ve açılış ile ilgili hatalar varsa bunları düzeltmek
olabilir. Biz kuruluma başlayacağımız için verilen seçeneklerin ilkini kullanıyor ve sadece ENTER tuşuna basıyoruz. Eğer expert seçeneğini seçseydik kurulumu çok daha ayrıntılı biçimde yapacaktık.Bu durumda ise hata yapma olasılığımız oldukça yüksek olacaktı.
Linux, kurulumdam sonra birden çok sanal ekran destekler. Her bir ekranı görebilmek için ALT tuşu ve bir klavye üzerinden 1-7 arasında bir tuşa basmalısınız. Sistem açıldığı anda 1. ekran (ALT-1) üzerinde olursunuz. Di?er ekranların her birinden (nadiren gerekse de) kurulum ve çekirdek mesajlarını görmek mümkün olur. şimdi etkileşimli kuruluma bağlayabiliriz.

ilk olarak bir hoşgeldiniz yazısı sizi karşılar. "Ok" diyerek bu bölümü geçin. Ardından kurulumda kullanılacak dil seçimine geleceksiniz.


Bu bölümde istediğiniz bir dili seçin. Gördüğünüz gibi Mandrake Linux'un kurulum dilleri arasında Türkçe de bulunmaktadır. Eğer isterseniz Türkçe seçeneğini seçebilirsiniz, Türkçe'yi seçtiğimizde KDE'yi de Türkçe olarak ayarlıyor. Fakat CD'de Xwindows için gerekli olan Türkçe fontlar yüklü olmadığından dolayı ilk etapta sorun çıkarıyor. Bundan dolayı biz kurulumu da ingilizce olarak yapacağız.Eğer kurulum dilini Türkçe olarak seçerseniz Türkçe fontları ftp.gelecek.com.tr adresinden indirip sisteminize kurabilir, ve rahatlıkla Türkçe sorunu olmadan internet'te sörf yapabilirsiniz.

Karşımıza gelen ekrandan bahsedelim.Gördüğünüz gibi ekran 3 kısımdan oluşmaktadır. Sol tarafta işlemlerle ilgili bir seçenek sağ üstte işlemlerin yapılacağı ve ekranın çoğunu kaplayan bir kısım ve solda en altta gerekli açıklamaların olduğu bir kısım bulunmaktadır.Sol taraftaki menüde işlemler yeşil,kırmızı ve sarı ışıklarla işaretlenmiştir.Yeşil seçenekler tamamlanmış olan işlemleri, sarı seçenekler o anda yapılan işlemleri ve kırmızı seçenekler ise daha yapılmamış olan seçenekleri gösterir.Fare ile üzerleri tıklanarak işlemler üzerinde geri dönülebilir.Ekranın sol alt köşesindeki 3 renk ise ekranın 3 farklı renk seçeneğini göstermektedir. Bu seçenek tamamen görselliğe dayanan bir seçenektir. işlemlerin herhangi bir anında bu renkler tıklanarak ekranın rengini değiştirebilirsiniz.Açıklama kısmında ise o andaki seçenekler hakkında ayrıntılı bilgi içerir.

[artemisia]

Kurulum Çeşidi ve Donanımsal Seçimler
şimdi ise nasıl bir kurulum yapacağımızı seçeceğiz.

Karşımıza üç seçenek çıkmaktadır. Recommended, Customized ve Expert. şimdi bunlardan kısaca bahsedelim:

Recommended: Bu seçenek Linux'u ilk defa kuracaklar için hazırlanmıştır. Bu seçenek seçildiğinde ileride karşımıza çıkacak olan seçeneklerin birçoğu sistem tarafından ayarlanacak ve kullanıcının yapması gereken pek birşey kalmayacaktır.

Customized: Daha önce Linux kurmuş ve kullanmış kullanıcılar için hazırlanmış olan bir seçenektir.Bu seçenek ile hangi tür paketleri seçeceğimizi belirleyebiliriz.

Expert: Kurulum sırasında bütün paket seçenekleri tek tek seçebilirsiniz.Customized seçeneğinde sadece hangi tür paketlerin seçileceği belirlenir fakat bu seçilen türün içinden paketler tek tek seçilemez.

Eğer Customized veya Expert seçeneği seçilirse bundan sonra karşımıza bir seçenek daha gelir.

Bu seçenek ile kuracağımız sistemi hangi amaçla kullanacağımız sorulur. Geliştirme amaçlı kullanacaksanız Development seçeneğini, sunucu amaçlı kuracaksanız Server seçeneğini, bunların dışında bir amaçla kullanacaksanız ise Normal seçeneğini seçmelisiniz.Biz Normal seçeneğini seçerek kuruluma devam ediyoruz.

Bu aşamadan sonra ise makinemizdeki sabit disk ve cdrom gibi aygıtların tanınması için PCI araçlarının aranıp aranmamasını sorar. Evet seçeneğini seçerek devam ediyoruz.

Sistem PCI aygıtları tanıdıktan sonra SCSI araçların kullanılıp kullanılmadığı soruluyor. SCSI araçlar kullanılıyorsa çekirdeğin bazı ek desteklere ihtiyaç duymasından dolayı bu soru sorulmaktadır. SCSI aracınız varsa bu seçeneği seçmeyi unutmayınız. Bizim SCSI aygıtımız olmadığından dolayı bu seçeneği No cevabı ile geçiyoruz.

Kurulum

Sistemin donanımı ile ilgili ön hazırlıklar bittiğine göre artık kuruluma başlayabiliriz. şimdi ise bize sistemde kurulum veya güncelleme seçeneklerinden hangisini yapacağımız sorulmaktadır. Biz sistemi ilk defa kurduğumuz için Install seçeneğini seçiyoruz. Fakat daha eski bir Mandrake sürümümüz varsa Upgrade seçeneği ile Mandrake 7.0'a güncelleyebiliriz.

Fare Çeşidi
şimdi ise sistemde kullanacağımız fare çeşidini seçmeliyiz. şu an piyasada kullanılmakta olan bütün fare çeşitleri Linux tarafından desteklendiğinden fareniz belirtilen listede zaten seçili olarak görünecektir.

Klavye Türü
Faremizi doğru olarak seçtikten sonra kullanacağımız klavye seçeneğini seçmeliyiz.Listede gördüğünüz gibi Türkçe klavye seçeneği de mevcut. Bunu seçtiğinizde Türkçe klavyeyi kullanabilirsiniz, fakat Xwindows'da karşılaşacağınız font sorununu unutmamanız gerekllidir. Biz standart 'US keyboard' seçene?ini seçiyoruz.

Sistemle ilgili Sorular
Bu aşamada bize sistemle ilgili bazı sorular sorulmaktadır.Bu sorulara göz atalım:

Use Hard Drive Optimisations: Bu seçenek sadece uzman Linux kullanıcılar tarafından seçilmelidir. bu seçenek sabit disk erişimi için izinlerin ayarlanmasında kullanılır.

Choose Security Level: Bu seçenek ile kurulacak olan sistemin güvenlik seviyesi belirlenir.Sistemin güvenliği ne kadar yüksek seçilirse o kadar güvenli olacak fakat aynı zamanda sistemin az da olsa yavaşlamasına sebep olacaktır.

Precise RAM Size If Needed(...): Eğer parantezler içinde belirtilen bellek (RAM) boyutu sizinkinden farklı ise bu seçenekteki kutucuğa makinenizin belleğinin boyutunu yazmalısınız.Büyük boyutlu bellekler Linux tarafından doğrudan tanınmayıp ek parametrelere ihtiyac duyulduğundan böyle bir seçeneğe gerek duyulmuştur.

Removable Media Automounting: Burada görülen supermount Mandrake'nin ilk defa 7.0 sürümü ile çıkardığı bir komuttur. bu seçeneği seçtiğinizde CDROM veya disketinizi kullanmak için mount etmenize gerek kalmayacaktır.

Enable Num Lock At Startup: Bu seçenek seçildiğinde bilgisayar açıldığında klavyedeki NumLock seçeneği aktif hale gelecektir.

Sabit Disk Bölümlemesi
şimdi ise Linux'u sabit diskteki hangi bölüme kuracağımızı ayarlayacağız.Fakat bunun için ilk önce Linux'a sabit diskte yer açmamız gerekiyor. ilk durumda bizim sabit diskimiz boş durumdadır. Fakat sizinki biraz daha farklı olabilir.
Ekrandaki seçeneklerde bahsedelim.Üst kısımda değişik renklerdeki kutular oluşturulacak veya mevcut bölümlerin grafiksel olarak gösterilmesi için oluşturulmuştur.Ayrıca bu kısımdaki tuşların yani bu kutuların üstüne basarak bölüm oluşturmaya başlayabiliriz. 'Clear All' seçeneği ile bütün yapmış olduklarımızı silebiliriz.Doğrudan 'Auto Allocate' seçeneğini seçerseniz sistem bütün herşeyi kendi ayarlayacaktır.'Undo' ile yapmış olduğunuz değişikliği geri alabilir,'Reload' ile sabit diskteki bölümlemeyi programa tekrar okutabilirsiniz.Yaptığınız ayarları 'Save On Floppy' ile diskete kaydedebilir ve 'Restore From Floppy' ile daha sonra disketten istediğiniz ayarlara ulaşabilirsiniz.

[artemisia]

Üst kısımdaki 'Filesystem Types' seçeneği ile ilk önce hangi tür sabit disk bölümü oluşturacağımızı seçeceğiz. Swap'in bulunduğu kısmı tıkladığımızda karşımıza gelen ekrandaki seçeneklere göz atalım.'Start Sector' ile oluşturacağımız bölümün sabit diskteki kaçıncı sektörden başlayacağı seçilir. Bu kısım her zaman otomatik olarak ayarlandığından seçeneği değiştirmemeniz tavsiye edilir.'Size In MB' ile oluşturacağımız bölümün boyutunu belirliyoruz. Swap (takas) için 90 MB her sistem için yeterlidir (Bellek miktar? 64Mb veya daha fazla ise takas alanını daha düşük - 30 Mb - tutabilirsiniz. Oluşturduğumuz takas bölümü sabit diskte bellek görevini görecektir.Sistemin gerektiğinde bellek ihtiyacını karşılayacaktır.

Takas seçeneğini seçtikten sonra alt kısımdaki 'Auto Allocate' seçeneğini seçerek diğer kısımların hepsinin sistem tarafından otomatik olarak ayarlanmasını sağlıyoruz.

Bölümleri istediğimiz şekilde ayarladıktan sonra bize değişiklerin kaydedilip kaydedilmemesini soracaktır. Ok ile onayladıktan sonra oluşturduğumuz bölümleri formatlama ile ilgili bir seçenek ile karşılacağız.Burada oluşturduğumuz bütün bölümleri formatlama seçeneğini seçmeliyiz.


Formatlanacak seçenekleri seçtikten sonra bize bu seçilen bölümlerin formatlanma sırasında diskteki hatalara karşı denetlenip denetlenmeyeceği sorulur. Bu seçeneği seçmenizde (OK tuşu ile) yarar vardır.

Paket Seçimi ve Kurulum
Kurulacak olan peketleri seçmeye başlayacağız.Karşımıza gelen ekranda oldukça fazla seçenek mevcut. Bu seçeneklerle ilgili ayrıntılı bilgi bundan sonraki adımda verilecektir. Eğer bütün seçenekleri seçerseniz bundan sonraki adım biraz uzun sürebilir fakat kuracağınız paketlerin ne olduğunu öğrenebilirsiniz.Biz bundan dolayı bütün paketleri seçtik.

Bundan sonraki adımda kuracağımız sistemin toplam ne kadar boyuta sahip olması gerektiğini seçeceğiz. Bu seçenek görüldüğü gibi kullanıcı için oldukça büyük avantajlar getirecektir.Çünkü sisteminin kapasitesine göre seçim yapmak zorunda kalacaktır.Eğer bizim kullandığımız gibi küçük bir diske sahipseniz bu aşamadan sonraki paket seçeneğinde oldukça rahat olunacaktır.

Şimdi ise kuracağımız paketleri teker teker seçeceğiz.Sağ taraftaki oklara basarak veya başlıklar çift tıklanarak alt seçeneklerin gelmesi sağlanabilir. Gelen seçenekler tıklandığında sağ tarafta seçilecek olan paket hakkında daha ayrıntılı bilgiye sahip olunabilir.Paketler çift tıklanarak seçilip seçilmemesi sağlanır. Bu seçenek sadece başlangıçta 'Expert' kurulum seçeneği seçilmişse gelecektir.


Alt taraftaki 'install' seçeneği ile paketlerin kurulması başlayacaktır.

Ağ (Network) Ayarları
Kurulum tamamlandığı zaman eğer ethernet kartı veya modem varsa ağ ayarları yapılacaktır. Eğer ethernet kartı veya modeminiz yok ise 'Do not setup networking' seçeneği ile diğer aşamalara geçebilirsiniz.Eğer ethernet kartına sahipseniz ve yerel bir ağda bulunuyor iseniz 'Local LAN' seçeneği ile ayarları yapabilirsiniz.Modeminiz var ise 'Dialup with Modem' ile modem ayarlarınızı yapıp internete bağlanabilirsiniz. Bunun için modeminizin ISA modem ya da harici modem olması gerekiyor. PCI modemlerin önemli bir bölümü Linux ile çalışmıyor.

Bizim ethernet kartımız olduğundan 'Local LAN' seçeneğini seçtik. 'Dialup With Modem' seçeneğini seçtiyseniz bundan sonraki seçeneklere benzer sorular ile karşılaşacaksınız.

'Local LAN' seçeneği seçildikten sonra sistem, kullandığınız ethernet kartını otomatik olarak bulacaktır. Eğer sisteminizde iki veya daha fazla ethernet kartı var ise gelen menüde size sorulan 'Başka bir kart var mı?' seçeneine 'yes' cevabı ile karşılık vererek sistemin diğer kartı tanımasını sağlamalısınız.

Bundan sonra ise ethernet kartımızın IP numarasını ve ağ maskesini (genellikle 255.255.255.0 gibi bir rakamdır) gireceğiz. Bunu da yazdıktan sonra bize sisteme verilecek olan 'hostname' yani makinenin adını, DNS sunucu ve gateway adreslerini soracaktır.


Bu ayarları girdikten sonra eğer proxy kullanıyorsak proxy adresini de gireceğiz.Eğer proxy kullanılmıyorsa 'ok' ile bu seçeneği geçmeliyiz. Böylece ağ ayarlarını da bitirmiş olduk.

Cryptographic
Bu seçenek ise Linux ve Unix sistemlerin şifreleri saklama yöntemi olan cryptography ile ilgili ayarlamalar yapılacaktır. Mandrake ile bazı kriptografi paketleri lisans sözleşmeleri nedeniyle gelmemekte, sizin internet'ten almanız beklenmektedir. Karşınıza gelen ekranda bir lisans sözleşmesi ile karşılacaksınız. Bu sözleşmeyi okuyup 'OK' ile kabul ettikten sonra ise kriptografi ile ilgili programların nereden indirileceği sorulur. Bu seçeneğin uygulanması için makinenizin o an internete bağlı olması gerekmektedir. Eğer internete bağlı iseniz listeden herhangi bir seçeneği seçin ve programların gelmesini bekleyin.Eğer internet bağlantınız yok ise 'Cancel' ile bu seçeneği geçiniz.


Zaman Dilimi Ayarı
Şimdi ise bulunduğumuz bölgeyi seçerek zaman ayarlarının yapılmasını sağlamalıyız. Biz burada 'Turkey' i seçiyoruz.

Bölgemizi de seçtikten sonra bize sorulan soru ile saatimizin GMT uyumlu olup olmadığı soruluyor. Türkiye'nin saati GMT'ye göre ayarlı olduğundan bu seçeneği 'Yes' ile geçiyoruz.

Yazıcı Ayarları
Eğer bir yazıcıya sahipseniz yazıcınızı ayarlamaya başlayabilirsiniz.
ilk sayfadan sonra gelecek olan seçenekte yazıcının hangi bağlı olduğu kuyruğun ismini ve hangi dizinde kayıtlarının tutulacağı soruluyor. Bunu 'Ok' ile geçmelisiniz.

Şimdi ise kuracağımız yazıcıyı hangi amaçla kullanacağımız soruluyor.'SMB/Windows95/98/NT' seçeneği ile yazıcıyı samba adlı program üzerinden windows makineler ile ortak kullanabilir,'Remote lpd' ile diğer makinelerin uzaktan erişimini sağlayabilir 'NetWare' ile netware üzerinden kullanilabilir veya 'Local Printer' ile sadece kurulan makine üzerinden çalışmasını sağlayabiliriz. Biz 'Local Printer' seçeneğini seçiyoruz. Ardından yazıcının bağlı olduğu portu seçmeliyiz. Standart olarak yazıcının bağlı olduğu port paralel port yani /dev/lp0'dır.

Ardından seçtiğimiz yazıcıya göre uygun baskı ayarlarını (sayfa boyutu için A4 gibi) seçiyor ve yaptığımız ayarları test ediyoruz. En son olarak ise yaptığımız ayarları test ediyoruz.

Root şifresi
Şimdi root şifresini belirliyoruz. Burada root şifresini belirlemenin dışında şifreleme ile ilgili ek güvenlik seçenekleri vardır. 'Use Shadow File' ve 'Use MD5 Passwords' seçenekleri ile güvenliği arttırabiliriz. 'Use NIS' ile ise ağdan şifre paylaşımını sağlayabiliriz. Normalde sadece parolayı vermek yeterlidir.

[artemisia]

Kullanıcı Ekleme
Eğer sisteme yeni kullanıcı eklemek istiyorsanız bu kısımdan ekleyebilirsiniz. Bu kısımı 'Done' seçeneği ile atlayıp daha sonra 'adduser' komutu ile yeni kullanıcı ekleyebilirsiniz.

Açılış Disketi Oluşturma
Eğer daha sonra sistemdeki arızaları gidermek için kurtarma disketi yapacaksanız bu seçeneği 'yes' ile cevaplamalısınız.
Lilo Ayarları
Lilo sistemin açılış yöneticisidir. Eğer bunu kurmazsanız hatalarla karşılaşabilirsiniz. İlk olarak Lilo'nun nereye yazılacağını seçmeliyiz. Bunun için 'Boot Device' olarak /dev/hda seçilmelidir.Eğer SCSI aygıtlara sahipseniz 'Linear' seçeneğini seçmelisiniz. Bunun dışındaki ayarlarla oynamanıza gerek yok.

Şimdi karşımıza gelen ekranda makinede kurulu olan işletim sistemlerine göre ayarlar zaten yapılmış olacaktır. Eğer bunlar üzerinde değişiklik yapmak istiyorsanız çift tıklamalısınız.

'Done' seçeneği ile lilo'nun ayarlanmasını bitirebilirsiniz.

X-Windows Ayarları
Makinenin ekran kartınızı kendisinin tanımasını istiyorsanız bu seçeneğe 'Yes' ile cevap veriniz. Eğer ekran kartınız tanınmadıysa karşınıza gelecek olan listeden seçmelisiniz.

Bunu da seçtikten sonra makinenin monitörü test ederek uygun çözünürlükleri bulmasını sağlayabilirsiniz.

Bundan sonra size monitörünüzün birkaç defa kapanıp açılacağı söylenecektir.Buna da 'Ok' dedikten sonra monitörünüz tanınacak ve X-Windows ayarlarınız bitmiş olacaktır.

Son
Artık kurulum tamamen bitmiştir. 'Ok' tuşuna basarak sistemin tekrar başlamasını sağlayabilirsiniz.
kaynak:The_One Matrix Bilgi Toplulugu <http://www.matrix.toplulugu.com>

bu bilgiler belgelerim klasörümde duruyordu sizlerle paylaşmak istedim.henüz elimdeki mandrake 9.2yi kurmadım pcmi değiştirir değiştirmez kuracağım.

[DJ Waterfall]

çok faydalı olacağını düşünüyorum yeni başlayan bizlere teşekkürler..

[artemisia]

valla elimizden ne gelirse onu yapıcaz kanka napalıım bilgi paylaştıkça çoğalırmış...